• Imker Ruggero Rapparini bij zijn bijenkast

    Ineke Vroling

Nationale Imkerdagen: 'honing is 'bij'zaak'

HEERHUGOWAARD Dat leeftijd weinig zegt over actief bezig zijn, bewijst de Italiaanse Ruggero Rapparini (79). Vijf jaar geleden begon hij met het houden van bijen. Hij volgde een cursus bij een professionele imker en leerde alles over de bij. Na het behalen van zijn diploma kocht hij zijn eerste bijenvolk. Voor zijn kast vond hij een plek op boomgaard 'Op de Bongerd' van Kees Boon. De imker houdt hier, aan het eind van de Laanderweg in Heerhugowaard, op 14 juli open dag tijdens de Nationale Imkerdagen van de NBV. Bezoekers zijn van 10.00 tot 16.00 uur welkom.

Ineke Vroling

BIJ-PRODUCT Vorig jaar was het grote moment aangebroken: Ruggero kon voor het eerst honing 'slingeren', zoals dat heet. "Het was een mooi moment", vertelt hij. 'In juli kwam de eerste 4 ½ kilo honing van de de bloesems van de appel- en perenbomen. In augustus volgde een tweede oogst van 2 kilo van de bermbloemen en die op het land." Het gaat hem echter niet om honing voor eigen consumptie. "Dat is maar een 'bij-product', grapt hij. "Bijen zijn niet blij wanneer ik de kast binnendring en 'hun' honing afpak, gemaakt van nectar. Ter vervanging krijgen ze een speciale suikersiroop. Zo wordt hun voedselvoorraad weer aangevuld." Het is inmiddels welbekend dat het niet goed gaat met de bij. De oorzaken volgens Rapparini: "Het vele gebruik van insecticiden en de varroamijt is funest voor de bij. De varroamijt is een parasiet die op alle bijen aanwezig is en door imkers op verschillende manieren wordt bestreden. Dan zijn er nog de onderhoudsarme, betegelde tuinen. Voor de bij is hier niets te halen. Dit alles zorgt ervoor dat er steeds minder bijen overblijven. Slecht voor de mens, want de meeste plantensoorten moeten bestoven worden voor voortplanting en zijn hiervoor grotendeels afhankelijk van insecten. Bijen zijn dé bestuivers bij uitstek. Rapparini is positief wanneer het gaat om de toekomst van de bij: "Door de media-aandacht zijn steeds meer mensen bij- en insectvriendelijk bezig, bijvoorbeeld door struiken te planten die bloeien in verschillende jaargetijden.

HET LEVEN Wat Ruggero aantrekt in het houden van bijen is vooral het volgen van de ontwikkeling van het leven. De manier waarop ze bezig zijn, hoe ze met elkaar communiceren en zorgen dat het volk groeit. Een imker leerde hem: "bijen houdt je niet voor jezelf, maar voor het bijenvolk. Dat ze zich op een veilige plek kunnen vermeerderen." Dat gebeurt nu en dat is mooi, want hoe meer bijen, hoe beter. Als imker is het belangrijk om geduldig en rustig met bijen om te gaan: "Ze zijn heel vriendelijk. Ze steken alleen als ze zich bedreigd voelen. Als een bij op je afkomt, is ze meestal om het kijken of je een bloem bent." Er is zoveel te leren over bijen. Bijvoorbeeld hoe het gaat wanneer een groep werksters het tijd vindt voor een nieuwe koningin. Zoek bijvoorbeeld op 'bruidsvlucht', 'koninginnengelei'en 'tuten en kwaken'.

WEETJES "De koningin wordt verzorgd en gevoed door de werksters. Zij doen dit omdat ze feronomen (geur) afscheidt die erg aantrekkelijk zijn", vertelt Ruggero. Hij vervolgt: "Haar plek is in de onderste kast. Bovenin zitten de honingraten en het is belangrijk dat zij die niet vermengt met haar eitjes." Wat mensen vaak denken is dat de koningin een oppermachtige bij is die de orders uitdeelt. Dit is een misverstand. Het zijn de werksters die de koningin aansturen en niet andersom. Dit betekent niet dat ze onbelangrijk is. Alle nakomelingen zijn namelijk van haar afkomstig. Over hoe de werksters nectar vinden vertelt de imker: "Tussen de werksters zijn speurders die op zoek gaan naar stuifmeel. Daarna vliegen ze terug en voeren op de kast een speciale dans uit. Door de snelheid van het tikken, de plek en de lengte van de dans weten de werksters precies waar ze moeten zijn en of er veel of weinig te halen is." Waar blijven de darren in dit verhaal? Hun enige taak is om te paren tijdens de bruidsvlucht van een koningin die geslachtsrijp is. Dit klinkt misschien aanlokkelijk, maar het leven van een dar valt niet mee. Zij mogen hun goede daad veelal met de dood bekopen. Omdat ze verder geen functie hebben, worden ze dan ook zonder pardon door de werksters gedood of uit de kast gejaagd als deze te vol is.

NATIONALE IMKERDAGEN Tijdens de open imkerdagen hangt de vlag van de Nederlandse Bijenhoudersvereniging (NBV) op 14 juli uit bij imker Rapparini. Het is de tiende keer dat dit grootste landelijke imkerevenement wordt gehouden. De imker beantwoordt vragen en geeft voorlichting over de bij. Wie graag zijn bijenvolk in actie ziet, kan een opgestelde demonstratiekast bekijken met een aantal ramen vol bijen uit de eigen kast van de imker. Ook is voorlichtingsmateriaal aanwezig. Er is honing te koop en er worden tips gegeven over het bij-vriendelijk maken van de eigen tuin en balkon. Adres: Volg de Laanweg in Heerhugowaard tot het einde om bij de boomgaard te komen (richting de N242). Overige deelnemende imkers zijn te vinden op: www.bijenhouders.nl/landelijke-open-imkerijdag