• Het Veenhuizerkerkje, bekend om zijn oecumenische diensten

    Theo Annes

Veenhuizer kerk toont brommers en motoren op Open Monumentendag

HEERHUGOWAARD - VEENHUIZEN Bent u niet zo'n kerkganger? Op zaterdag 14 september heeft u reden om toch weer eens te gaan. Dan staat heel Heerhugowaard namelijk in het teken van de Open Monumentendag. Tussen 11.00 en 16.00 uur zijn de Veenhuizerkerk, de Heilig Hartkerk in De Noord, de Kunstkerk en Het Oude Gemaal geopend. Ook vaart er een boot tussen Het Oude Gemaal en fietsbrug De Krul. Het thema van de Open Monumentendag is dit jaar 'Plekken van plezier.'

Ed Schut

Tina van Breugel is koster van de Veenhuizerkerk. "Er is rondom de kerk van alles te zien. Een oude trekker, een Daf vrachtauto, oude melkmachinemotortjes, een solex brommer en een legermotor. En 's middags draagt Marry Overtoom gedichten voor met als thema 'Plekken van plezier.'" Verder is er de meest recente expositie. Tina: "In het voorportaal van de kerk ligt het albasten beeld van Reinout van Brederode, Heer van de Hoogheerlijkheid Veenhuizen. Hij leefde van 1567 tot 1633 en was ruim twintig jaar voorzitter van de Hoge Raad van Holland, Zeeland en West-Friesland. Een functie vergelijkbaar met die van Rutte nu. Er is een film over hem te zien. Zijn praalgraf is een rijksmonument."

CROWDFUNDING In 2016 is het graf onder leiding van archeoloog Sjeng Dautzenberg opgegraven, dit is te zien op een tv-scherm. Tina: "Bij die opgraving kwamen de fundamenten van een kerk uit 1300 naar boven. We wisten al dat Veenhuizen heel oud was, nu is het echt bewezen." De Stichting tot behoud Praalgraf Veenhuizen wil deze fundamenten graag openstellen voor het publiek door het plaatsen van een glasplaat. Walter van Giessen van de stichting: "De kosten worden geschat op 48.000 euro. Middels een crowdfundingactie is 20.000 euro binnengekomen, de gemeente doneerde 25.000 euro en zal het resterende bedrag aanvullen. De vergunning is er, de eerste spade kan in de grond. Tijdens de Nationale Archeologiedagen medio oktober willen we de fundamenten aan het publiek tonen. We hopen dat alle werkzaamheden nog dit jaar kunnen worden afgerond." Voor de kerk uit 1300 moet u dus nog even geduld hebben.

Buiten de kerk hangt aan een klokkenstoel uit 1983 een klok die dateert uit 1460. Deze heeft nog in de toren van de middeleeuwse kerk gehangen en heeft de naam Dionysius. Die naam verwijst naar de heilige Dionysius, die werd vereerd als een van de helpers in nood. Waarschijnlijk draagt hij deze naam omdat het middeleeuwse kerkje in Veenhuizen eveneens gewijd was aan Dionysius. In 2015 is er een nieuw houtblok gemonteerd waar de klok aan hangt, sindsdien luidt hij weer prima. Toch wordt de klok maar zelden gehoord. Hij wordt alleen bij speciale gelegenheden geluid, zoals bij begrafenissen en op 4 mei.
Op het kerkhof liggen drie Engelse bemanningsleden van een in Veenhuizen verongelukte bommenwerper. Op 2 juli 1940 vertrokken zij uit Engeland om Duitse doelen te bombarderen. Door het stralende weer hadden zij geen beschutting van wolken en werden al voor ze boven land kwamen waargenomen door Duitse jagers.Die schoten het toestel in brand. De bommenwerper wist nog te landen in Veenhuizen, maar toen de piloot het luik van het vliegtuig opende ontplofte de benzinetank en ook de bommen. Nog elk jaar op 4 mei komen scholieren van de St. Jozefschool uit De Noord hier samen om deze ongelukkigen te herdenken.
Koster Tina van Breugel wil nog iets kwijt over de vondst van de funderingen van het kerkje dat stamt uit 1300. "Wethouder Dickhoff zag ze voor het eerst en zei: 'Dat zet Heerhugowaard mooi op de kaart.' 'Nee,'zei ik, 'dat zet Veenhuizen op de kaart.' Kon ik toch niet laten te zeggen..."